واکسن گارداسیل Gardasil

ویروس پاپیلومای انسانی

ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV از شایع ترین عفونت‌های مقاربتی است. این ویروس معمولاً از طریق تماس پوستی و رابطه‌ی جنسی (واژینال، دهانی یا مقعدی) منتقل می شود. انواع ویروس HPV با توجه به نوع بیماری‌زایی آن‌ها به دو‌ دسته‌ی پرخطر و کم‌‌خطر‌ طبقه‌بندی می‌شوند. برخی از انواع آن می‌توانند باعث بیماری‌هایی مانند زگیل تناسلی و انواع سرطان‌ها در زنان و مردان شوند.

عفونت HPV  شایع ترین عفونت منتقله از راه جنسی می باشد ، تقریبا  اکثر زنان و مردانی که از نظر جنسی فعال هستند در طول زندگی خود به ویروس HPVمبتلا می شوند. این ویروس با ویروس HIV  و HSV  متفاوت می باشد.اکثر عفونت های  ناشی از  ویروس  HPV  منجر به بروز علائم نمی شوند و یا خود به خود بهبود می یابند ، اما گاهی این عفونت پایدار بوده و موجب بروز زگیل تناسلی یا ضایعات پیش سرطانی  می شود.  عفونت  پایدار با انواع HPV  پرخطر ( انکوژن) می تواند موجب ابتلا به سرطان سرویکس، واژن ، ولو، پنیس، مقعد، دهان و گلو، پشت حلق از جمله قاعده زبان و لوزه ها( اوروفارنکس) شود. در اغلب موارد سرطان سال ها   حتی دهه ها بعد از ابتلا به HPVرخ می دهد.  شایع ترین  HPVهای پر خطر نوع 16 و 18 می باشد. عفونت پایدار با انواع HPVکم خطر ( غیر انکوژن) موجب ابتلا به زگیل های تناسلی و ندرتاً زگیل های حنجره می شود. انواع کم خطر اغلب موجب تغییرات خوش خیم یا تغییرات با درجه پایین ( Low grade) در سرویکس می شوند. شایع ترین HPVهای کم خطر نوع 6 و 11 می باشد. افراد با ضعف سیستم ایمنی( افراد مبتلا به HIV  / ایدز ) توانایی کمتری برای مقابله با این ویروس دارند در نتیجه احتمال ابتلاء آن ها به  زگیل های تناسلی و انواع سرطان های ناشی از HPVبیشتر می باشد.

درمان HPV

درمانی برای خود ویروس وجود ندارد. اما مشکلات بهداشتی ناشی از آن قابل درمان است. زگیل های تناسلی توسط پزشک تشخیص داده و درمان می شوند، اگر زگیل ها درمان نشوند ممکن است خود به خود بهبود یابند  یا به همان اندازه بمانند و یا بزرگتر شوند. ضایعات پیش سرطانی که در غربالگری های روتین شناسایی می شوند نیز قابل درمان هستند. بقیه سرطان های مرتبط با ویروس چنانچه زود تشخیص داده شوند قابل درمان هستند.

HPV چگونه منتقل می شود؟

HPV  از طریق رابطه جنسی با فرد مبتلا انتقال می یابد. HPVحتی زمانیکه فرد مبتلا علامت یا نشانه ای ندارد قابل انتقال می باشد. از آن جایی که علائم ابتلا به HPVمی تواند سال ها بعد از برقراری رابطه جنسی با فرد مبتلا بروز پیدا کند، تشخیص زمان ابتلا دشوار می باشد.

چگونه می توان از HPVو مشکلات بهداشتی ناشی از آن جلوگیری کرد؟

• دریافت واکسن: واکسن های HPV بی خطر و موثر هستند. دریافت سه دوز از واکسن HPV در گروه های سنی توصیه شده، زنان و مردان را در برابر ابتلا به HPV ایمن می کند.
• غربالگری سرطان سرویکس: غربالگری منظم برای زنان 21-65 سال، با شناسایی به موقع ضایعات پیش سرطانی از وقوع سرطان سرویکس پیشگیری می نماید.
• استفاده از کاندوم لاتکس: استفاده از کاندوم های لاتکس شانس ابتلا به HPV را کاهش می دهد اما ویروس از طریق نواحی آلوده که با کاندوم پوشانده نمی شوند قابل انتقال است. در نتیجه کاندوم حفاظت کاملی در برابر انتقال HPV  ایجاد نمی کند.
• روابط تک همسری: رابطه جنسی فقط با یک فرد که او نیز شریک جنسی دیگری ندارد خطر ابتلا را کاهش می دهد.

اهمیت واکسیناسیون HPV

عفونت های  HPV و تبعات ابتلا به آن از مشکلات شایع بهداشتی می باشد.دریافت واکسن با کاهش احتمال ابتلا به زگیل های تناسلی و سرطان، موجب کاهش نیاز به مراقبت های پزشکی، بیوپسی و پروسیجرهای تهاجمی(برای بررسی و پیگیری ضایعات غیرطبیعی) شده در نتیجه هزینه های درمانی و نگرانی های بیمار را کاهش می دهد.  انجام واکسیناسیون به همراه غربالگری سرطان سرویکس، بیشترین حفاظت را در برابر HPV ایجاد می کند. واکسیناسیون بخش عمده ای از افراد جامعه ، شیوع انواع  HPV را که واکسن مورد هدف قرار داده است کاهش می دهد در نتیجه احتمال ابتلا در افرادی که واکسینه نشده اند نیز کاهش می یابد( پدیده ایمنی گروهی). از آن جا که این ویروس اغلب افراد را در دوران نوجوانی و اوایل دهه 20 زندگی مبتلا می کند، یکی از راههای پیشگیری از آن انجام واکسیناسیون قبل از مواجهه با ویروس است. توجه به این نکته مهم است که واکسن عفونت و یا مشکلات بهداشتی ناشی از ویروس را درمان نمی کند. 

انوع واکسن HPV

سه واکسن برای پیشگیری از HPV  وجود دارد. همه واکسن های HPV انواعی از این ویروس را که به طور شایع تری موجب سرطان سرویکس، ولو، واژن، مقعد و اوروفارنکس می شوند مورد هدف قرارمی دهند.

واکسیناسیون در 3 دوز   انجام می شود ( دوز اول، 1-2 ماه بعد از دوز اول، 6 ماه بعد از دوز اول) . دوز اضافه توصیه نشده است.

• واکسن Cervarix:این واکسن به دلیل پیشگیری از سرطان سرویکس  فقط برای زنان توصیه شده است. واکسن برای دختران 11-12 سال توصیه شده است ولی از 9 سالگی قابل استفاده می باشد. دختران و زنانی که در سن ذکر شده واکسینه نشده اند می توانند در 13-26 سالگی واکسن را دریافت نمایند.
• واکسن Gardasil:این واکسن ازبیشتر موارد سرطان سرویکس، سرطان واژن و ولو در زنان و از زگیل های تناسلی و سرطان مقعد در هر دو جنس پیشگیری می کند. واکسن برای دختران و پسران 11-12 سال توصیه شده است ولی از 9 سالگی قابل استفاده می باشد. زنانی که در زمان گفته شده سه دوز از واکسن خود را دریافت نکرده اند می توانند در 13-26 سالگی و مردان 13-21 سالگی واکسینه شوند. البته برای مردان هم جنس باز و یا مبتلا به ایدز یا هر بیماری دیگر با نقص سیستم ایمنی واکسیناسیون تا 26 سالگی نیز بلامانع است.
• واکسن Gardasil 9:این واکسن از سرطان سرویکس، واژن و ولو در زنان، از سرطان پنیس در مردان و از زگیل های تناسلی، سرطان مقعد و سرطان حلق در هر دو جنس پیشگیری می کند. واکسن برای دختران و پسران 11-12 سال توصیه شده است اما در سنین 9-26 سال نیز قابل استفاده می باشد.

ایمنی حاصل از واکسن چه مدت باقی می ماند؟

تحقیقات نشان دادند که ایمنی حاصل از واکسن طولانی مدت است. مطالعات جدید بعد از 10 سال پیگیری افراد واکسینه شده، شواهدی را مبنی بر کاهش ایمنی در طول زمان نیافته اند.

چنانچه هر سه دوز واکسن به طور کامل دریافت نشود باز هم ایمنی در برابر HPVایجادمی شود؟

هنوز مشخص نیست دریافت یک یا دو دوز از واکسن به چه میزان ایمنی در فرد ایجاد می کند در نتیجه دریافت هر سه دوز به طور کامل اهمیت دارد.

واکسن های HPVایمن هستند؟

هر سه واکسن موجود مورد تایید سازمان غذا و دارو (FDA) می باشند. CDC  موثر و ایمن بودن این واکسن ها را تایید کرده است. واکسن HPVدر هزاران فرد در سراسر دنیا مورد مطالعه قرار گرفته و مشکلی از نظر ایمنی ایجاد نکرده است. عوارض جانبی ناشی از واکسن خفیف و شامل  درد در محل تزریق، تب، سرگیجه و تهوع می باشد. ایمنی واکسن همچنان توسط CDCو FDAبررسی می شود.       

از حال رفتن که بعد از هر پروسیجر درمانی ممکن است اتفاق بیفتد، بعد از واکسیناسیون گزارش شده است.  از حال رفتن پس از واکسیناسیون به ویژه در نوجوانان شایع تر است. از آنجایی که از حال رفتن ممکن است منجر به افتادن و آسیب در فرد  شود، نوجوانان و بزرگسالان باید در زمان واکسیناسیون دراز کشیده یا نشسته باشند و تا 15 دقیقه بعد از انجام واکسیناسیون نیز در این موقعیت بمانند.

عوارض واکسن گارداسیل

برخی از عوارض شایع پس از دریافت واکسن گارداسیل که ممکن است برای بعضی از افراد رخ دهد عبارتند از:

• التهاب و قرمزی: التهاب، درد یا قرمزی پس از تزریق واکسن گارداسیل طبیعی است و طی مدت چند روز برطرف می شود.
• سر درد
• مشکل در تنفس: در صورت مواجه با مشکل تنفس حتما به پزشک مراجعه کنید
• حالت تهوع: وجود حالت تهوع در مدت کوتاه تا حدی طبیعی است اما اگر این روند ادامه یابد باید به پزشک مراجعه شود.
• ایجاد حساسیت و خارش در پوست: این نوع عارضه با احتمال کمی رخ می دهد. در صورتی فرد این مورد را پس از تزریق واکسن گارداسیل در خود مشاهده کرد باید با پزشک مشورت کند.
• سرگیجه و ضعف: اگر فرد پس از تزریق دچار این حالت شد باید وضعیت خود را به پزشک اطلاع دهد.

سن مناسب تزریق واکسن گارداسیل

سن مناسب برای تزریق واکسن گارداسیل به منظور پیشگیری از ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) و بیماری‌های مرتبط با آن (مانند زگیل تناسلی و برخی سرطان‌ها) به شرح ذیل است:

•  سن ایده‌آل برای تزریق واکسن گارداسیل:
  بهترین زمان برای تزریق واکسن گارداسیل ۱۱ تا ۱۲ سالگی است.
  می‌توان این واکسن را از ۹ سالگی آغاز کرد.
• تزریق در نوجوانان و بزرگسالان:
  واکسن گارداسیل تا ۲۶ سالگی برای افرادی که واکسن دریافت نکرده‌اند، توصیه می‌شود هر چند این واکسن را تا سن ۵۰ سالگی نیز می توان تزریق کرد.
• تزریق برای مردان و زنان:
  واکسن گارداسیل برای دختران و پسران توصیه می‌شود تا از بیماری‌های مرتبط با HPV جلوگیری کند.
• تعداد دوزها بر اساس سن:
  افراد زیر ۱۵ سال: دو دوز با فاصله ۶ تا ۱۲ ماه.
  افراد بالای ۱۵ سال یا سیستم ایمنی ضعیف: سه دوز در طی ۶ ماه.